ผู้ป่วยสโตรก (Stroke) หรือที่เรียกกันว่า โรคหลอดเลือดสมอง มักจะมีอาการที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและต้องได้รับการรักษาทันที อาการของผู้ป่วยสโตรกจะขึ้นอยู่กับส่วนที่ได้รับผลกระทบในสมอง แต่โดยทั่วไปแล้ว จะมีอาการที่สังเกตได้ชัดเจน ดังนี้:
1. อาการอ่อนแรงหรือชา
- มักเกิดกับข้างใดข้างหนึ่งของร่างกาย เช่น มือ, แขน, หรือขา จะรู้สึกอ่อนแรง หรือไม่มีแรงขยับเลย หรือบางครั้งอาจรู้สึกชา หรือเหมือนมีอะไรมาปิดบังการสัมผัสที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย
- อาการนี้มักเกิดขึ้นเฉียบพลันและเป็นข้างเดียว (ซ้ายหรือขวา)
2. การพูดไม่ชัด
- ผู้ป่วยสโตรกอาจพูดไม่ชัด หรือพูดไม่ออกเลย อาจมีอาการลำบากในการสื่อสาร เช่น การพูดเสียงเบาหรือไม่สามารถออกเสียงคำได้เหมือนปกติ
- บางครั้งผู้ป่วยอาจไม่เข้าใจคำพูดหรือคำถามที่ถูกถาม (ภาษาพูดหรือความเข้าใจ)
3. อาการปากเบี้ยว
- ผอาจมีปากเบี้ยวไปข้างหนึ่ง (ข้างที่ได้รับผลกระทบจากสโตรก) เวลาพยายามยิ้มหรือพูด
- ถ้าสังเกตเห็นว่าปากเบี้ยว หรือยิ้มไม่สมมาตร ควรไปพบแพทย์ทันที
4. มีปัญหาในการมองเห็น
- ผู้ป่วยสโตรกอาจมีปัญหาในการมองเห็น เช่น มองเห็นภาพซ้อน, มองเห็นภาพไม่ชัด หรือการมองเห็นแบบครึ่งเดียว (มองไม่เห็นข้างใดข้างหนึ่งของภาพ)
- การสูญเสียการมองเห็นในตาข้างเดียวก็เป็นอาการที่พบบ่อย
5. การเดินไม่คล่อง
- อาการที่เกิดขึ้นสามารถทำให้ผู้ป่วยเดินไม่สะดวก มีปัญหากับการทรงตัว หรือรู้สึกเหมือนจะล้ม
- อาจเกิดจากการอ่อนแรงของขาหรือปัญหาด้านการประสานงานของร่างกาย
6. อาการเวียนศีรษะ
- ผู้ป่วยอาจรู้สึกเวียนหัวอย่างรุนแรง หรือรู้สึกเหมือนจะล้ม หรือมีปัญหากับการทรงตัว
- อาการนี้มักจะเกิดขึ้นทันที หรือเกิดร่วมกับอาการอื่นๆ ของสโตรก
7. ปวดหัวรุนแรง
- ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการปวดหัวอย่างรุนแรงและฉับพลัน โดยเฉพาะหากเป็นการแตกของหลอดเลือดในสมอง (hemorrhagic stroke)
- ปวดหัวมักจะเป็นลักษณะ “ปวดหัวแบบพิเศษ” ที่มีความรุนแรงกว่าอาการปวดหัวปกติ
8. อาการสับสนหรือไม่สามารถคิดได้
- ผู้ป่วยสโตรกอาจมีอาการสับสน ทำให้ไม่สามารถเข้าใจหรือทำกิจกรรมที่เคยทำได้ หรืออาจลืมสิ่งที่เพิ่งเกิดขึ้น
- บางคนอาจมีความยากลำบากในการตัดสินใจหรือทำสิ่งต่างๆ อย่างเหมาะสม
9. การสูญเสียการควบคุมการขับถ่าย
- ในบางกรณี ผู้ป่วยสโตรกอาจสูญเสียการควบคุมการขับถ่าย เช่น ปัสสาวะหรืออุจจาระ
สิ่งสำคัญที่ต้องจำ:
สโตรกเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและต้องได้รับการรักษาโดยด่วน หากพบเห็นอาการเหล่านี้ ควรทำการขอความช่วยเหลือจากแพทย์หรือไปโรงพยาบาลทันที การรักษาอย่างทันท่วงทีสามารถลดความเสียหายและช่วยเพิ่มโอกาสในการฟื้นฟูได้มากขึ้น
F.A.S.T. (เป็นวิธีง่ายๆ ในการจำการตรวจเบื้องต้นของสโตรก):
- F – Face (ใบหน้า): ให้ผู้ป่วยยิ้ม ถ้ามีปากเบี้ยวหรือยิ้มไม่สมมาตร อาจเป็นสัญญาณของสโตรก
- A – Arms (แขน): ให้ผู้ป่วยยกแขนขึ้น หากแขนข้างใดข้างหนึ่งตกลงหรือยกขึ้นไม่ได้ อาจเกิดสโตรก
- S – Speech (การพูด): ให้ผู้ป่วยพูดประโยคง่ายๆ หากพูดไม่ชัดหรือไม่สามารถพูดได้ อาจเป็นสัญญาณ
- T – Time (เวลา): ถ้าคุณเห็นอาการเหล่านี้ ให้รีบโทรหาหมายเลขฉุกเฉินหรือพาผู้ป่วยไปโรงพยาบาลทันที
การรู้สัญญาณเหล่านี้และการตอบสนองอย่างรวดเร็วสามารถช่วยลดความเสียหายจากสโตรกและช่วยเพิ่มโอกาสในการฟื้นฟูได้มากค่ะ
